و صاحب بن عبّاد وقتى بر معتقداتش وقوف يافت خواست او را بكشد ابو حيّان گريخت » . « 1 » و ابو حيّان كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب رسالة الصديق و الصداقة و كتاب الرد على بن جنى فى شعر المتنبّى و كتاب الامتاع و المؤانسة و كتاب الارشادات الالهيّة و كتاب الزلفة و كتاب رياض العارفين و كتاب تقريظ الجاحظ و كتاب الحجّ العقلى إذا ضاق الفضاء عن الحجّ الشرعى و كتاب الرسالة البغداديّة و كتاب الرسالة فى اخبار الصوفيّة و كتاب المحاضرات و المناظرات و كتاب البصائر و در سال 380 در شيراز از دنيا رفت . توذيجى : با ضمّ اوّل و سكون واو منسوب است به توذيج و آن بنا بر گفتهء ياقوت قريه‌اى است از قراى شاش در ماوراءالنهر و ابو حامد احمد بن حمزة بن محمّد توذيجى در شمار محدّثان عامّه بدان منسوب است . تورانى : با ضمّ اوّل و سكون واو منسوب است ( بر خلاف قياس ) به تور و آن قريه‌اى است از قراى حرّان و ابو محمّد سعد بن حسن بن سليمان تورانى حرّانى در شمار نحويان و شاعران و شاگرد جواليقى و متوفّى 580 بدان منسوب است و اين دو بيت از اوست : جاءت تساءل عن ليلى فقلت لها * و سورة الهم تمحو سيرة الجذل ليلى يكفك فاغنى عن سؤالك لى * ان بنت طال و ان واصلت لم يطل توّزى : با فتح اوّل و تشديد واو و كسر زاى هوّز منسوب است به توّز « 2 » و آن قريه‌اى است از قراى فارس و ابو محمّد عبد اللّه بن محمّد بن هارون توّزى از اعلام لغويّين و صاحب كتاب الامثال و كتاب الاضداد و كتاب الخيل و متوفّى 233 و ابو الفضل يوسف بن محمّد بن يوسف توّزى در طبقهء نحويان بدان منسوب است . تولب : با فتح اوّل و سكون واو و فتح لام به معنى كرّه‌خر نام پدر ابو ربيعه نمر بن تولب ذهلى عكلى است از شاعران جاهلى كه اسلام را درك كرد و آن را گردن گرفت و از بخشندگان عرب بود ازاين‌روى گفتند اشعارش همانند اشعار حاتم طائى است و اين چند بيت از جمله قصيده‌اى است كه نظم كرده و بيشتر آن پند و اندرز است : فان المنية من يخشها * فسوف تصادفه اينما فان تتخطاك اسبابها * فان قصاراك ان تهرما و احبب حبيبك حبّا رويدا * فقد لا يعولك ان يصر ما و ابغض بغيضك بغضا رويدا * إذا أنت حاولت ان تحكما و اين شعر عاشقانه و به گفتهء صالح بن حسان ، جوانمردانه از اوست :

--> ( 1 ) - ابو حيّان : اديب و فيلسوف معتزلى قرن چهارم در حسن تنظيم مطالب و شيوايى انشاى عربى چندان مهارت داشت كه او را جاحظ ثانى لقب دادند . وى علوم ادبى را خدمت ابو سعيد سيرافى آموخت و چندى نيز در محضر ابو سليمان منطقى و جمعى از دانشمندان و حكماى عصر كسب فيض كرد و با ابو على مسكويه نيز رابطه داشته است . ( 2 ) - توّز : شهرى بوده در فارس در نزديكى كازرون و آن در زمان تأليف فارسنامهء ابن البلخى خراب شده بود . پارچهء كتانى معروف به توّزى منسوب به اين شهر است ( فرهنگ فارسى / معين : 5 / 400 ) .